ทำความรู้จัก FO (First Officer) ผู้ช่วยนักบินที่มีบทบาทมากกว่าแค่ตัวสำรอง

 

ทำความรู้จัก FO (First Officer) ผู้ช่วยนักบินที่มีบทบาทมากกว่าแค่ตัวสำรอง

ภายใต้กฎการบินสากล เครื่องบินโดยสารพาณิชย์ขนาดใหญ่ไม่สามารถทะยานขึ้นสู่ท้องฟ้าได้เลยหากปราศจากผู้ที่นั่งอยู่ทางเบาะขวา หรือที่เรารู้จักกันในตำแหน่ง First Officer (FO) หรือ "นักบินผู้ช่วย" ที่เปรียบเสมือนมือขวาและมันสมองอีกซีกหนึ่งของกัปตันบนเที่ยวบินนั้นๆ

ภาระหน้าที่ที่ไม่ได้เป็นรองใคร

หลายคนอาจเข้าใจผิดว่า FO มีหน้าที่แค่คอยช่วยหยิบจับเอกสารหรือเป็นเพียงตัวสำรองรอรับคำสั่ง แต่ในความเป็นจริง การทำงานในห้องนักบินยุคใหม่ใช้หลักการ Crew Resource Management (CRM) ซึ่งเน้นการทำงานเป็นทีมอย่างมีประสิทธิภาพ FO คือนักบินที่ผ่านการฝึกฝนและได้รับใบอนุญาตเต็มรูปแบบ (Commercial Pilot License และ Type Rating) มีทักษะและความสามารถในการควบคุมเครื่องบินได้เทียบเท่ากับกัปตันทุกประการ

ก่อนที่เครื่องบินจะออกเดินทาง หน้าที่ของ FO มักจะเริ่มตั้งแต่การลงไปตรวจเช็คสภาพความเรียบร้อยของอากาศยานภายนอก (Pre-flight Walk-around Inspection) ตรวจสอบปริมาณการเติมน้ำมัน ตรวจเช็คแผนการบินและสภาพอากาศร่วมกับกัปตัน ไปจนถึงการเซ็ตอัประบบคอมพิวเตอร์การบิน (FMC) เพื่อเตรียมความพร้อมขั้นสูงสุด

หน้าที่ของ First Officer

FO ไม่ใช่เพียงผู้ช่วย แต่มีบทบาทสำคัญตลอดเที่ยวบิน เช่น

ก่อนบิน

• ตรวจสอบ Flight Plan
• ตรวจสอบสภาพอากาศ (METAR, TAF)
• คำนวณเชื้อเพลิง
• คำนวณน้ำหนักและสมดุล (Weight & Balance)
• ตรวจสอบเอกสารการบิน

ระหว่างบิน

• ควบคุมเครื่องบินเมื่อได้รับมอบหมาย
• ติดต่อกับ ATC
• ตรวจสอบระบบต่าง ๆ ของอากาศยาน
• อ่านและทำ Checklist
• เฝ้าระวังความปลอดภัยของเที่ยวบิน

หลังลงจอด

• ดำเนินการ Checklist หลังลงจอด
• ประสานงานกับเจ้าหน้าที่ภาคพื้น
• บันทึกข้อมูลเที่ยวบินตามขั้นตอนของสายการบิน

PF และ PM คืออะไร?

ระหว่างเที่ยวบิน นักบินทั้งสองจะสลับบทบาทกัน

Pilot Flying (PF)

ผู้ที่ควบคุมเครื่องบินในขณะนั้นอาจเป็น

• Captain
• หรือ First Officer

Pilot Monitoring (PM)

• ตรวจสอบการบิน
• อ่าน Checklist
• ติดต่อ ATC
• เฝ้าระวังความผิดปกติ

ดังนั้น First Officer ไม่ได้เป็นเพียง "ผู้ช่วย" แต่สามารถเป็น Pilot Flying ได้เช่นกัน

เส้นทางจากคนธรรมดาสู่ First Officer

การจะก้าวขึ้นมานั่งในตำแหน่ง First Officer ของสายการบินชั้นนำได้นั้น จุดเริ่มต้นของนักบินพาณิชย์ส่วนใหญ่ในประเทศไทย มักมาจากการสอบแข่งขันเข้าโครงการ "นักบินฝึกหัด" หรือ Student Pilot (SP) ซึ่งเป็นการสอบที่สายการบินเปิดรับสมัครบุคคลทั่วไปเพื่อคัดเลือกเข้าไปฝึกอบรม การสอบนี้ขึ้นชื่อเรื่องความหฤโหดและการแข่งขันที่ดุเดือดมาก แคนดิเดตต้องผ่านด่านสอบข้อเขียนวิชาการ (Basic Knowledge) ที่เน้นคณิตศาสตร์และฟิสิกส์ ด่านทดสอบความถนัดทางวิชาชีพ (Aptitude Tests) ที่ใช้วัดไหวพริบ โลจิก มิติสัมพันธ์ และการแยกประสาทสัมผัส ไปจนถึงการสัมภาษณ์ที่เข้มข้นเพื่อวัดทัศนคติด้านความปลอดภัย

เมื่อผ่านการสอบคัดเลือกเข้าเป็น SP แล้ว จะต้องใช้เวลาเรียนในสถาบันการบินอีกนับปี เมื่อเรียนจบและสอบผ่านทุกหลักสูตร จึงจะได้กลับมาบรรจุเป็น First Officer อย่างเต็มภาคภูมิ การเตรียมตัวเพื่อพิชิตสนามสอบ SP จึงเป็นก้าวแรกที่สำคัญที่สุด และในข้อสอบรวมถึงการสัมภาษณ์มักจะมีการทดสอบความรู้ทั่วไปทางการบินที่คุณจำเป็นต้องรู้ เพื่อเพิ่มความมั่นใจและเตรียมพร้อมสำหรับทุกสถานการณ์ 

ในชุดไฟล์มีเพิ่ม 100 ตัวย่อเกี่ยวกับการบิน (Aviation Abbreviations & Acronyms) ให้แล้ว

➤ ชุดไฟล์เตรียมสอบ SP ราคา 980 บาท (อัพเกรดเป็น 2027 แล้ว) 
➤ คอร์ส VDO ติว SP สอบรอบ Basic Knowledge ราคา 9,500 บาท 
➤ คอร์ส VDO ติว SP รอบ Aptitude Tests (Professor) ราคา 6,500 บาท 
➤ คอร์ส VDO ติวสอบ SP TG +แถมขุดไฟล์ ราคา 13,800 บาท

ครบทุกเรื่องการสอบ Student Pilot สนใจสอบถามทาง Line : @tutorferry

ตำแหน่ง FO ไม่ใช่เพียงแค่บันไดเพื่อก้าวผ่านไปเป็นกัปตัน แต่มันคือตำแหน่งที่เต็มไปด้วยความรับผิดชอบอันยิ่งใหญ่ หากคุณมีความฝันอยากประดับบ่า 3 แถบ ขอให้เริ่มตั้งใจเตรียมตัวตั้งแต่วันนี้ ทุ่มเทให้สุดความสามารถ แล้วเส้นทางสู่น่านฟ้าจะเป็นของคุณอย่างแน่นอนครับ!