TUTOR FERRY · คณิตศาสตร์
โจทย์ร้อยละ: เลือกฐานให้ถูกก่อนคำนวณ พร้อมแบบฝึก 3 ข้อ
ฝึกเลือกจำนวนที่แทน 100% ก่อนคิดส่วนลด คะแนน และการเพิ่มราคา พร้อมตัวอย่างทีละขั้น แบบฝึกพร้อมเฉลย และคำถามที่ผู้ปกครองใช้ช่วยทบทวนได้
โดย Tutor Ferry · 22 ตุลาคม 2569
คูณเปอร์เซ็นต์ได้ แต่พอเจอโจทย์ส่วนลดหรือราคาเพิ่มกลับตอบผิดบ่อย? ลองหยุดก่อนกดเครื่องคิดเลขหนึ่งจังหวะ แล้วถามว่า “ร้อยละนี้คิดจากจำนวนใด” บทความนี้ชวนผู้เรียนฝึกเลือกฐานจากสถานการณ์ใกล้ตัว พร้อมแนวทางให้ผู้ปกครองและติวเตอร์ช่วยตั้งคำถามโดยไม่รีบบอกคำตอบ ตัวเลขและสถานการณ์ทั้งหมดเป็นแบบฝึกที่จัดทำขึ้นเพื่อการเรียนรู้
1. เริ่มจากระบุว่าอะไรแทน 100%
ร้อยละหมายถึงจำนวนต่อร้อย แต่ก่อนคำนวณต้องรู้ว่าจำนวนเต็มที่ใช้เปรียบเทียบคืออะไร เช่น ลดราคา 25% ของราคาป้าย ฐานคือราคาป้าย หรือทำข้อสอบถูก 18 ข้อจากทั้งหมด 24 ข้อ ฐานคือ 24 ข้อ เขียนกำกับข้างโจทย์สั้น ๆ ว่า “100% = …” แล้วระบุสิ่งที่โจทย์ถาม จะช่วยแยกจำนวนเงินที่ลดออกจากราคาที่ต้องจ่าย
2. ตัวอย่างส่วนลด: แยกส่วนที่ลดกับส่วนที่เหลือ
เสื้อราคาป้าย 800 บาท ลด 25% ของราคาป้าย ฐานคือ 800 บาท เงินที่ลด = 800 × (25/100) = 200 บาท ดังนั้นราคาที่จ่าย = 800 − 200 = 600 บาท อีกวิธีคือคิดส่วนที่เหลือ 75% ได้ 800 × 0.75 = 600 บาท ตรวจคำตอบโดยถามว่าโจทย์ต้องการ “ลดกี่บาท” หรือ “จ่ายกี่บาท” เพราะสองคำถามนี้ตอบคนละจำนวน
3. ตัวอย่างคะแนน: เปรียบเทียบกับจำนวนข้อทั้งหมด
ทำถูก 18 ข้อจากข้อสอบ 24 ข้อ โดยทุกข้อมีคะแนนเท่ากัน คิดเป็น (18/24) × 100 = 75% ฐานคือข้อทั้งหมด 24 ข้อ ไม่ใช่ข้อที่ทำผิด 6 ข้อ ถ้าข้อสอบแต่ละข้อมีคะแนนไม่เท่ากัน ต้องใช้คะแนนที่ได้หารด้วยคะแนนเต็มแทนจำนวนข้อ ก่อนใช้สูตรจึงต้องอ่านเงื่อนไขคะแนนให้ครบ
4. ตัวอย่างราคาเพิ่ม: ใช้ราคาเดิมเป็นฐาน
ราคาจาก 600 บาทเพิ่มเป็น 750 บาท ส่วนที่เพิ่มคือ 150 บาท เมื่อถามว่าเพิ่มจากราคาเดิมกี่เปอร์เซ็นต์ ให้คำนวณ (150/600) × 100 = 25% การหารด้วย 750 จะได้ 20% ซึ่งเป็นการเทียบส่วนต่างกับราคาใหม่ จึงตอบคนละคำถาม สูตรที่ใช้ในกรณีนี้คือ ร้อยละที่เพิ่ม = ((ราคาใหม่ − ราคาเดิม)/ราคาเดิม) × 100 โดยราคาเดิมต้องไม่เป็นศูนย์
5. ลดแล้วเพิ่มเท่ากัน ทำไมอาจไม่กลับราคาเดิม
จากตัวอย่างแรก ราคา 800 บาทลด 25% เหลือ 600 บาท ถ้าต่อมาเพิ่ม 25% ของราคา 600 บาท จะเพิ่ม 150 บาทและได้ 750 บาท ไม่กลับเป็น 800 บาท เพราะฐานของครั้งแรกและครั้งหลังต่างกัน ลองเขียนฐานของแต่ละขั้นไว้บนกระดาษ จะเห็นว่าเราไม่ได้ลบและบวกจำนวนเงินเท่ากัน แม้เปอร์เซ็นต์จะเท่ากัน
6. ลองเอง 3 ข้อก่อนเปิดเฉลย
ข้อ 1 กระเป๋าราคา 1,200 บาท ลด 15% ของราคาป้าย ต้องจ่ายกี่บาท? ข้อ 2 แบบฝึก 28 ข้อให้คะแนนข้อละเท่ากัน ทำถูก 21 ข้อ คิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์? ข้อ 3 ราคาสินค้าเพิ่มจาก 500 เป็น 600 บาท เพิ่มจากราคาเดิมกี่เปอร์เซ็นต์? ทุกข้อให้เขียน “100% = …” ก่อนคำนวณ แล้วตรวจว่าคำตอบต้องมีหน่วยบาทหรือเปอร์เซ็นต์
7. ตรวจเฉลยพร้อมดูฐานที่ใช้
ข้อ 1 ฐาน 1,200 บาท เงินที่ลด = 1,200 × 0.15 = 180 บาท จึงจ่าย 1,020 บาท ข้อ 2 ฐาน 28 ข้อ คิดเป็น (21/28) × 100 = 75% ข้อ 3 ฐาน 500 บาท ส่วนต่าง = 100 บาท คิดเป็น (100/500) × 100 = 20% ถ้าคำตอบไม่ตรง ให้ตรวจฐานและสิ่งที่โจทย์ถามก่อนตรวจการคูณหาร ไม่จำเป็นต้องเริ่มทำใหม่ทั้งหมดทันที
8. ผู้ปกครองและติวเตอร์ช่วยถามอะไรได้บ้าง
ลองถามทีละข้อว่า “จำนวนไหนแทน 100%” “โจทย์ถามส่วนต่างหรือจำนวนสุดท้าย” และ “ทำไมจึงเลือกจำนวนนี้เป็นตัวหาร” ให้ผู้เรียนอธิบายด้วยคำของตัวเองก่อน หากเลือกฐานได้แต่คำนวณผิด ให้ฝึกการคูณหารเฉพาะจุด หากยังเลือกฐานไม่ได้ ให้เปรียบเทียบสองโจทย์ที่ใช้ตัวเลขเหมือนกันแต่ถามต่างกัน เช่น เงินที่ลดกับเงินที่จ่าย เป้าหมายคือเห็นวิธีคิด ไม่ใช่เร่งให้ตอบไว
9. ใช้แบบฝึกวันนี้วางแผนครั้งถัดไป
เลือกข้อที่ผิดเพียงหนึ่งข้อ จดว่าพลาดเพราะฐาน การอ่านคำถาม หรือการคำนวณ จากนั้นเปลี่ยนตัวเลขและลองใหม่หนึ่งข้อ หากต้องการให้ติวเตอร์ช่วย ให้แนบโจทย์พร้อมวิธีที่ลองทำ ระบุระดับชั้นและเรื่องที่ยังติด เพื่อให้เริ่มทบทวนได้ตรงจุด สนใจประสานติวเตอร์คณิตศาสตร์กับ Tutor Ferry ใช้ปุ่มหาติวเตอร์ท้ายบทความ หรือสอบถาม Line @tutorferry โดยไม่ต้องเพิ่มชั่วโมงเรียนทันทีถ้ายังไม่รู้ว่าต้องการให้ช่วยเรื่องใด
พร้อมเริ่มวางแผนการเรียนแล้วหรือยัง?
บอกความต้องการของคุณ ให้เราช่วยประสานติวเตอร์
ให้เราช่วยหาติวเตอร์